Gazet van Turnhout de internetkrant van de Turnhoutse stadsregio

LoginRegister
Banner
Banner
Home » Geschiedenis » Mon Romer » Turnhout-Torhout in het postverkeer
A+ R A-

Turnhout-Torhout in het postverkeer

intromonEr zijn nogal wat brieven bewaard gebleven uit het midden van de 19° eeuw van Turnhoutse soldaten (lotelingen ?) gericht aan notaris Joseph Dierckx.  Vermoedelijk beheerde de notaris, die tevens burgemeester was van 1844 tot 1865, hun gelden tijdens de lange duur van hun kazernering.  Ze waren gelegerd in Gent, Beverloo, Oudenaarde, Antwerpen, Doornik, enz …  In de brieven werd gevraagd geld op te sturen om hun soldij aan te vullen.

Vermoedelijk waren de meesten ongeletterd en lieten ze hun brieven schrijven.  Dit is af te leiden uit het feit dat brieven van de zelfde afzender een ander handschrift hadden.  De naam Turnhout wordt meestal verkeerd gespeld, dikwijls fonetisch.  Enkele voorbeelden :

 

thounouwtThounouwt thournhoutThournhout
ThurnhoutThurnhout tourenhoutTourenhout
TurenhoudTurenhoud TurenhoutTurenhout

 

Tot einde 1937 werd de gemeente TORHOUT gespeld als THOUROUT.  Bij een slordige schrijfwijze leek Thourout sterk op Turnhout.  Het was dan ook te verwachten dat poststukken soms naar de verkeerde gemeente werden gestuurd.

turn01Nevenstaande brief werd op 11 oktober 1858 van Antwerpen naar Notaris Dierckx gestuurd in Turnhout.

Turnhout was onduidelijk geschreven en de postbeambte in Antwerpen stuurde de brief naar Thourout.  Daar schreef men met de hand : Turnhout en werd de brief naar de juiste bestemming gezonden waar hij op 14 oktober 1858 aankwam.


Dit soort verwarring zou nog dikwijls voorkomen.  Ook de Duitse bezetters blijken tijdens de eerste Wereldoorlog last gehad te hebben met het uit elkaar houden van beide gemeentenamen.

duitsers

In onderrichting nr. 99, gedateerd 21 maart 1915 en verschenen in het nr. 16 van het “Amtsblatt der Kaiszerlich Deutschen Post- und Telegraphenverwaltung in Belgien”, werd de aandacht van de postbeambten gevestigd op enkele plaatsnamen die vaak oorzaak van verwarring waren :

Onderrichtingen

Brussel, 21 maart 1915

Nr. 99. Verwisseling van plaatsnamen

 

  1. Turnhout : Gemeente met postkantoor in de Provincie Antwerpen,
    Thourout : Gemeente voorlopig zonder postkantoor in de Provincie West-Vlaanderen,
    Tournai :Gemeente met postkantoor aan de weg Brussel-Lille.
  2. Löwen (Leuven) : Postkantoor in België en
    Löwen : Postkantoor in Silezië 

Op de juiste richting van de zendingen naar deze gemeenten moet zorgvuldig gelet worden.

 

Op 16.12.1937 veranderde de officiële spelling van het postkantoor van Thourout in Torhout.  In het postverkeer ontstonden nadien nog regelmatig problemen met de verwarring tussen Turnhout en Torhout.  Twee voorbeelden :

voorbeeld1

Bovenstaande prentkaart werd vanuit Brussel verzonden naar een onduidelijk geschreven gemeente die enigszins lijkt op “Torhout”.  Daar was de bestemmeling onbekend en heeft men ze verder gestuurd naar Turnhout waar de bestemmeling eveneens onbekend was.  Met de helikopter werd ze dan naar Brussel gestuurd naar de dienst van de onbestelbare stukken.

Het reisverhaal van onderstaande prentkaart kan afgelezen worden van de verschillende stempels en handgeschreven vermeldingen die op de kaart voorkomen :Ze werd op 18.08.1955 (1) verzonden van Koksijde naar Turnhout waar ze aankwam op 23.08.1955 (2).  Het adres en de bestemmeling waren onbekend bij de postbodes, wat blijkt uit de stempel “ONBEKEND BIJ DE NAAMAFROEPING / INCONNU A L’APPEL” (3).  Iemand moet op het idee gekomen zijn de kaart naar Torhout te sturen wat blijkt uit de handgeschreven vermeldingzie Torhout (WV)” (4) en het doorstrepen van “Turnhout”.

De kaart kwam op 24.08.1955 (5) te Torhout aan.  Ook daar bleken adres en bestemmeling onbekend.  Men plakte er een etiket “Onbekend/Inconnu” en vulde dit aan met “te Torhout” (6).  De postbeambte doorstreepte “zie Torhout (WV)” en schreef “Turnhout” (7).

De kaart kwam opnieuw aan te Turnhout op 29.08.1955 (8).  Hier wist men niet meer wat men nog meer kon doen om de bestemmeling te vinden en een postbeambte schreef het woord “Rebut” (9), wat betekent dat de kaart uiteindelijk naar de dienst van de onbestelbare poststukken te Brussel werd gestuurd.

Onvoorstelbaar hoeveel moeite de Post destijds deed om een toch vrij onbelangrijk poststuk – een prentkaart – aan de juiste persoon te bezorgen.

voorbeeld2

Dergelijke situaties, die zeer dikwijls moeten voorgekomen zijn, hebben der uiteindelijk toe geleid dat in 1969 de postcodes werden ingevoerd.

Mon Römer


Mon Römer was 38 jaar hoofd van de dienst Ruimtelijke Ordening in Turnhout.  In die lange periode heeft hij veel oude plannen en documenten in verband met stedenbouw en architectuur in Turnhout onder ogen gekregen.  Sinds zijn pensioen in 2005 haalt hij die documenten terug boven om te voorkomen dat ze in de vergetelheid geraken.

Daarnaast tracht hij de postgeschiedenis van Turnhout samen te stellen.

Sommige artikels verschenen eerder in Taxandria Nieuws, de nieuwsbrief van Taxandria Geschied- en Oudheidkundige Kring.

Banner

Blijf op de hoogte

Abonneer je op onze e-zine Volg ons met RSS Vind ons leuk Volg ons op Twitter

Huisvuilophaling

Vergaderdata

Login