Gazet van Turnhout de internetkrant van de Turnhoutse stadsregio

Henri Bauweraerts, detail uit zijn portret, foto nr. 04779_01 stadsarchief TurnhoutDe viering van 750 jaar Turnhoutse stadsrechten werd niet 50, maar 51 jaar geleden, in 1961 gevierd. Het hoogtepunt van de feestelijkheden was de inhuldiging van het nieuwe stadhuis in aanwezigheid van de Prinsen van Luik (de huidige koning Albert II en koningin Paola).

Het feestjaar werd ingezet met een zgn. “internationale persconferentie” op 16 mei 1961.  De toespraak van toenmalig burgemeester Henri Bauweraerts lees je hieronder.

Goede inwoners van Turnhout,

Het jaar 1961, zoals wij te zijner tijd reeds hebben aangekondigd; wordt voor onze stad een uitzonderlijk jaar: het wordt een jubeljaar! Want in dit gezegend jaar herdenken en vieren wij het feit dat onze dierbare stad Turnhout 750 jaar op haar titel mag bogen!

Henri Bauweraerts, uit een reeks van foto's in de erfgoedbanknoorderkempen.be

Het is inderdaad zeven en een halve eeuw geleden dat onze voorvaderen werden losgerukt uit de feodale slavenband der middeleeuwen om als vrije poorters van een fiere stad en vrijheid hun eigen weg te bepalen, hun bestuur aan te stellen, hun rechtspleging te regelen, kortom: hun zelfbeschikkingsrecht, hun zelfbestuur verwierven.

Die nieuwe rechten brachten natuurlijk ook nieuwe plichten en verantwoordelijkheden mede, en wij lezen in de geschiedenis van onze vaderstad, waarvan de geschreven oorkonden zowat even oud zijn als het tijdsbestek dat wij nu luisterrijk herdenken, dat het niet altijd even gemakkelijk is gegaan, en dat vele wederwaardigheden het leven onzer stad hebben getekend.

Elke tijd heeft zijn moeilijkheden gekend, de een al wat zwaarder dan de andere, maar samenvattend kunnen wij toch besluiten dat spijts vele lasten en moeilijkheden, spijts oorlogen, overheersingen, ziekten en epidemieën, politieke, sociale, religieuze en economische krisissen en omwentelingen, Turnhout toch immer is blijven voortbestaan, ja meer: steeds is gegroeid en vooruitgegaan op de weg naar de schonere toekomst die al zijn inwoners, die al zijn leiders en bestierders ongetwijfeld immer gedroomd hebben, en die, zoals elk menselijk bestel, steeds slechts ten dele is kunnen gerealiseerd worden.

Toch mogen wij met rechtmatige fierheid terugblikken op onze geschiedenis, want steeds, ook onder vreemde hielen, is Turnhout zichzelf gebleven, en kunnen wij met de hand op het  hart en met open blik herhalen wat onze voorvaderen ten antwoord gaven aan Keizer Karel, toen deze met goede bedoelingen allicht, maar niet naar de wens onzer Turnhoutenaren, de stad wilde beschermen door muren en wallen, en haar alzo beveiligen tegen allerlei invallen, doch haar tevens tot versterkt bolwerk te maken, en als vooruitgeschoven post van zijn rijk: -  “Neen Majesteit, geen versterkingen, want wij zijn liever de eerste der vrijheden, dan de laatste der steden!"

In dit trotse antwoord, mij dunkt, waarde stadsgenoten, schuilt de ziel van Turnhout, de geest van hare bevolking, de rasechte mentaliteit van de echte Kempenaar. Want laat men hem zijn geslotenheid, zijn stugheid, zijn schijnbare bekrompenheid verwijten: hij weet door eeuwen ondervinding, dat hij zich moet hoeden voor vreemde heren, dat hij beter zelf op zijn zaak kan letten dan dit aan anderen over te laten, dat hij in één woord beter zichzelf kan blijven.

Zeker Turnhout wil en zal met de vooruitgang meegaan, Turnhout zal geen "apartheid of  splendid isolation" huldigen, want niemand beter dan het àl te geïsoleerd Turnhout weet dat in het moderne wereldbestel de eenzame ten ondergaat. Maar in die vooruitgang, in die modernisatie, in die opgang naar een grote en schone toekomst wil en zal Turnhout steeds zichzelf blijven: trouw aan zijn geloof, trouw aan zijn zeden, trouw aan zijn groot en schoon verleden, trouw in één woord aan zijn TURNHOUT ZIJN !

Dit wilde ik U, geachte medeburgers en inwoners onze stede zeggen, bij de aanvang van ons jubeltij! Blijf Turnhoutenaar, waar gij ook gaat of staat, blijf U zelf, blijf uw stede trouw ! En viert dan dit jaar uw jubileum ! Gij moogt er fier op gaan, gij moogt er blij om zijn, gij moogt er van genieten! Maar vergeet niet: na dit feestgetij wacht ons de dag van morgen: de dag die beslissend kan zijn voor de toekomst van ons allen, van onze stad, van onze welvaart. Daarom: wezen wij paraat, wezen wij éénsgezind, dan is onze toekomst veilig en kunnen wij met de dichter jubelen en op onze stad toepassen:

't verleden leeft in ons, het heden hoopt op ons, de toekomst straalt voor ons, God zij met ons! '

Burgemeester H. Bauweraerts

Clip

Evenementen in Turnhout in 1961: de viering van 750 jaar Turnhout, Stad en Vrijheid, sportwedstrijden en de "Solo"-stoet. Productie: Foto Fabri. Collectie Stadsarchief Turnhout, DVD 018 (ingekort). Tram41 zette het op Youtube

Foto's

achtereenvolgens:

• affiche 750 jaar Turnhout
• voorpagina 750 jaar Turnhout Stad en Vrijheid door Raymond Peeters
• Henri Bauweraerts, detail uit de fotoreeks 'Ontvangst minister Verbist naar aanleiding van de realisatie van het nieuw gasthuis' op erfgoedbanknoorderkempen.be, Collectie Stadsarchief Turnhout - Tram41
• portret van Bauweraerts: foto nr. 04779_01 stadsarchief Turnhout