Luc Vanhout stoft in deze tweede episode het Parkstadplan wat af. Dat lijkt hem nodig, nu de provincie uitpakte met haar mobiliteitsstudie voor de Noorderkempen. Gisteren kon je deel 1 lezen, vandaag het vervolg. Vanhout wil eerst de oorsprong van de verschillen duiden tussen Parkstad en de provinciale mobiliteitsstudie.

 

03

De invalshoek

Veel van de verschillen vloeien voort uit de gehanteerde invalshoek. Antwerpen Centraal versus Stadsregio Turnhout, als centrum, zorgt voor een spanningsveld.

Invalshoek 1: De Antwerpse Metropool als CENTRUM van het universum

De Noorderkempen ligt bijgevolg in het hinterland. Of, zoals in de coulissen soms wel eens wordt gezegd: ‘De Kempen, dat is die grote openluchtparking aan de rand van ’t stad’. Het is onvermijdelijk dat, uitgaande van deze invalshoek, de oplossingen op vlak van mobiliteit gekleurd zullen zijn. Nochtans bestaat de opdracht van de lopende Provinciale studie erin oplossingen te zoeken voor de mobiliteit in de Noorderkempen, centrum van een grensoverschrijdende Europese regio.

Invalshoek 2: De Noorderkempen als een grensoverschrijdend Europees project

Ondertussen groepeert de stadsregio Turnhout meer dan 80.000 inwoners. Meer dan 160.000 inwoners uit de ruimere regio vallen dagelijks terug op de diensten die geleverd worden vanuit het “Regionaal Stedelijk Gebied Turnhout”. Als men de stadsregio Turnhout centraal plaatst, zal men tot andere oplossingen komen om de knoop op vlak van mobiliteit in de Noorderkempen te ontwarren. 10 jaar geleden was er amper sprake van een stadsregionale samenwerking in het Turnhoutse. Vandaag is dit volop aan de orde. Tijd om rekening te houden met dit ‘voortschrijdend inzicht’?

Invalshoek 1 en 2 hebben beiden bestaansrecht. De ene kan niet zonder de andere. Tijd voor een compromis?

De invloedssfeer van de Stadsregio Turnhout: toekomstperspectieven

De invloedssfeer Turnhout

04gebied

De cijfers zijn ondertussen achterhaald maar gezamenlijk huisvesten Oud Turnhout, Turnhout, Vosselaar en Beerse vandaag meer dan 80.000 inwoners. Daar waar de stad Turnhout (2300) momenteel één van de kleinste provinciesteden van Vlaanderen is, katapulteert het samenwerkingsverband van de stadsregio Turnhout zich tot één van de grootste. Dit vraagt een afzonderlijke benadering.

In de jaren ’70 hebben de 4 gemeenten op een haar na de fusie gemist, als één van de enige in Vlaanderen. Nochtans: wat goed is voor de randgemeenten, Oud-Turnhout, Vosselaar en Beerse is goed voor Turnhout, en omgekeerd. De 4 gemeenten werken ondertussen trouwens hard aan een gemeenschappelijke benadering en een bovenlokale aansluiting op dit principe dringt zich op.

Toekomstig wonen

05industrie

Binnen het studiegebied van de 14 gemeenten worden voor de komende jaren 15.000 bijkomende woongelegenheden gepland. Het merendeel daarvan zal worden gerealiseerd binnen de afbakening van het Stedelijk Gebied Turnhout, zijnde Oud-Turnhout, Turnhout, Vosselaar en Beerse.

Dit vraagt op z’n minst een afzonderlijke benadering waarbij de ontsluiting van de stadsregio Turnhout als uitgangspunt wordt aanzien.

Bijkomende bedrijventerreinen

06bijkomendebedrijventerreinen

Binnen het studiegebied worden de komende jaren 370 ha bedrijventerreinen gepland. Het merendeel daarvan zal eveneens worden voorzien binnen de grenzen van de stadsregio Turnhout. Net zoals bij de bijkomende woongelegenheden, moet dus de vlotte ontsluiting van deze terreinen te worden genomen als uitgangspunt.

In beide gevallen moet zowel het bovenlokaal als het lokaal verkeer, binnen de stadsregio Turnhout, als uitgangspunt genomen worden want de meeste van de (bijkomende) inwoners zullen in deze regio wonen en werken binnen het Stedelijk Gebied Turnhout. Ik ben van oordeel dat daar tot op heden in de studie te weinig rekening mee werd gehouden. Verdere uitwerking dringt zich op.

Situering: de Stadsregio Turnhout

07grondgebied

Als enige in Vlaanderen is in de jaren ’70 de fusie tussen Turnhout, Oud-Turnhout, Vosselaar en Beerse NIET tot stand gekomen. Als gevolg van de opmaak van het Structuurplan Vlaanderen heeft de Vlaamse Overheid een afbakening gemaakt van het ‘Stedelijk Gebied Turnhout’ (rood). Alles buiten deze afbakening wordt beschouwd als ‘buitengebied’. Alle stedelijke ontwikkelingen zullen moeten plaatsvinden binnen die afbakening van het ‘Stedelijk Gebied Turnhout’. In deze zone zal er verdichting optreden (deel van +15.000 / +370ha) ten voordele van de gevrijwaarde buitengebieden.

  • Het vraagstuk ‘mobiliteit’ zal binnen die regio (rood) alleen maar belangrijker worden`
  • De vier gemeenten zullen dit onderwerp gemeenschappelijk moeten bestuderen om te komen tot nuttige en duurzame oplossingen – Wat goed is voor Turnhout is goed voor de omliggende gemeentes en omgekeerd.

Situering: de Stadsregio Turnhout wordt doorkliefd

08doorkliefd

De woonkernen liggen geïsoleerd ten opzichte van elkaar, gescheiden door modi voor bovenlokaal verkeer. De ring in Turnhout en alle N-wegen zijn vandaag reeds verzadigd. Er worden 15.000 bijkomende woongelegenheden en 370 ha bijkomende bedrijventerreinen voorzien binnen de Stadsregio Turnhout.

Momenteel wordt het stedelijk gebied van de Stadsregio Turnhout doorkliefd door:

  • spoor NMBS (1)
  • de snelweg E34 (2)
  • de Ring in Turnhout (3)
  • Alle N-wegen: Stwg op Baarle-Hertog, Stwg op Oosthoven, Stwg op Mol, Stwg op Diest, Stwg op Gierle, Antwerpse Steenweg, Steenweg op Merksplas (4)
  • Bijkomend in de toekomst (tot op heden nog steeds onderdeel van het ‘beslist beleid’).
  • De noordzuidverbinding vanuit Geel richting Tilburg (5)

Leuven/Tilburg: beslist beleid versus alternatief van Parkstad Turnhout

Een vlotte verbinding tussen Leuven en Tilburg is in de maak. Vandaar de werken in Aarschot, Herselt, Geel, noordzuidverbinding Geel – Turnhout, randweg in Baarle-Hertog, heraanleg van Stwg op Baarle-Hertog op Nederlands grondgebied.

Het voorstel van het ‘beslist beleid’:

09leuven

Op deze manier ontstaat er een vooruitgeschoven ‘bretel’ tussen Leuven en Nederland waardoor men de regio’s Brussel, Mechelen en Antwerpen (gesatureerd) kan vermijden, wat op termijn meer verkeer zal aantrekken. Op zich een nobel initiatief maar men kan zich de vraag stellen of dit moet gebeuren over de ring in Turnhout, door het Turnhouts vennengebied en via Weelde Statie en Baarle-Hertog/Nassau.

Het voorstel Parkstad Turnhout omvat:

10leuven

  • een oostelijke bretel via de route Postel – Reusel – Hilvarenbeek naar Tilburg (1).
  • een westelijke bretel (2), een herziene versie van de vroegere studies,als verbinding tussen E34 en E19. De aanleg van deze westelijke bretel, naar Nederlands model (in vrijliggende bedding), zou eveneens de aanzet kunnen zijn tot de ontlasting van de gemeentes Zoersel en Oostmalle.

De randweg in Baarle-Hertog/Nassau moet in ieder geval worden gerealiseerd om de dorpskern te ontlasten en niet als onderdeel van een snelle verbinding België/Nederland. De Steenweg op Baarle-Hertog zou enkel nog worden gebruikt voor bestemmingsverkeer. Het Turnhouts Vennengebied wordt gevrijwaard.

De noordzuidverbinding Leuven/Tilburg en de randweg rond Baarle

11randweg

Momenteel is voorzien dat de N19, komende vanuit Geel (Leuven) (2) wordt verdergezet, over de ring in Turnhout, via de Steenweg op Baarle Hertog, tot in Tilburg.

Het centrum van Baarle-Hertog/Nassau zal worden ontlast door de aanleg van een randweg. (3)

De Provincie Noord Brabant gaat nog uit van deze route Tilburg – Turnhout. De nieuwe randweg rond Tilburg (1) ligt in het verlengde van de N19. In het kader daarvan werden recent de bomen tussen Baarle-Nassau en de landsgrens gerooid (4) om aldus, volgend jaar, plaats te maken voor een beter uitgeruste weg (zeg sneller).

Indien Vlaanderen, de Provincie Antwerpen en de Stadsregio Turnhout niet duidelijk te kennen geven aan de Provincie Noord-Brabant dat men geen voorstander meer is van deze route zal deze worden uitgevoerd.

Op dat moment volstaat het om het sluitstuk (5), tussen de landsgrens en de ring in Turnhout aan te leggen om te komen tot één snelle verbinding tussen Leuven en Tilburg.

Probleemstelling binnen het studiegebied

De provinciale studie gaat uit van enkele terechte en bestaande probleemstellingen.

Het bestaande diffuus wegennet is onderhevig aan sluipverkeer:

12

 

  • sluipverkeer in de zone tussen de E19 en de E34 wegens verzadiging van beide snelwegen
  • noordzuiddoortocht van het gebied, vooral in het Turnhoutse
  • algemene verzadiging snelwegen in de buurt van de stad Antwerpen
  • gps snelste weg: Turnhout – Kalmthout = over de Antwerpse ring

De ontsluitingsstrategie voor het Turnhoutse:

13

  • noordzuiddoortocht van het gebied, vooral in het Turnhoutse
  • doortrekken van de spoorlijn door het vennengebied richting Tilburg (?)
  • sluipverkeer