Hieronder vind je een archiefpagina van de Gazet van Turnhout. Reacties daarop worden niet meer geactiveerd. De huidige Gazet vind je op www.gazetvanturnhout.be.

u bent hier > Home / nieuws / De fusie: een handleiding

De fusie: een handleiding

door Stijn Bohez · 27 februari 2008


Dinsdag kon u hier de reactie van Groen!Turnhout lezen op de oproep van Marcel Hendrickx voor een fusie van Turnhout met de randgemeenten. Vandaag leest u hier de handleiding voor zo een fusie. Weinig mensen weten immers hoe zo een fusie tot stand kan komen en wie hier iets over te zeggen heeft.

Een stukje Belgische geschiedenis
In 1830 bij de onafhankelijkheid van België telde ons land 2739 gemeenten. Vandaag is dat aantal teruggebracht tot 589, waarvan er 308 in Vlaanderen liggen. In de loop der jaren zijn er zo dus nog heel wat gemeenten samengevoegd. De Belgische overheid wilde op die manier er voor zorgen dat de gemeenten sterker stonden en beter bestuurd zouden worden. In 1977 volgde de laatste fusies en het aantal gemeenten daalde toen van 2359 naar 589. De Antwerpse fusie zou om praktische redenen wel nog zes jaar worden uitgesteld tot 1983.

Het was dus steeds de Belgische overheid die de fusies doorvoerde, zonder dat hier echt een kader voor bestond. In de praktijk kwam er altijd eerst een koninklijk besluit, dat nadien door een wet bevestigd werd. De afgelopen jaren verloor de Belgische staat echter heel wat van haar pluimen en in 2002 verloor ze ook haar greep op de gemeentewet. Door het Lambermontakkoord werden de gewesten bevoegd voor de wetgeving over de gemeenten. Sindsdien is het de Vlaamse Overheid die bepaalt hoe de Vlaamse gemeenten moeten werken.

Brussel maakt geen fusies meer
De Vlaamse Overheid maakte van deze mogelijkheid gebruik en op 15 juli 2005 stemde de meerderheid het Gemeentedecreet dat de ‘Nieuwe gemeentewet’ van 1988 zou vervangen. Dat was veel later dan voorzien, want het was de paarsgroene regering die dit decreet al had willen goedkeuren. Gevolg was dus dat ook de CD&V mee aan de tafel zat om het gemeentedecreet te onderhandelen. De CD&V zag een nieuwe fusieoperatie niet direct zitten en wilde daarom garanties in het decreet dat Brussel geen fusies meer zou opleggen.

Gemeenten aan de macht
CD&V liet daarom op het einde van het decreet een artikel toevoegen. Hierdoor is een fusie enkel mogelijk na een gezamenlijk voorstel van twee of meer gemeenten tot samenvoeging. De gemeenten moeten dit voorstel indienen bij de Vlaamse regering. Het is dan aan de regering om een ontwerp van decreet in te dienen bij het Vlaams Parlement. Als het Vlaams Parlement dat ontwerp dan goedkeurt, zijn de gemeenten gefuseerd.

En de burger?
Hebben de burgers dan helemaal niets te zeggen over een fusie? Het decreet geeft in die procedure geen stem aan de inwoners van de gemeenten die willen fuseren. Toch bestaat er de mogelijkheid dat de gemeenten de burgers betrekken bij zo een fusie. Op een andere plaats in dat gemeentedecreet staat immers dat gemeenten een volksraadpleging kunnen organiseren over onderwerpen van gemeentelijk belang. De gemeente kan zelf dat initiatief nemen, maar burgers kunnen de gemeente ook verplichten die volksraadpleging te organiseren. Hiervoor moeten wel heel wat handtekeningen verzameld worden:

  • In gemeenten met minder dan 15.000 inwoners, moet 20% van de inwoners hun handtekening zetten;
  • ­In gemeenten met meer dan 15.000 inwoners, maar minder dan 30.000 inwoners, moeten 3.000 inwoners hun handtekening zetten;
  • In gemeenten met meer dan 30.000 inwoners, moet 10% van de inwoners hun handtekening zetten.

Iedereen die 16 jaar is, mag zijn handtekening zetten om dit initiatief te steunen. Vanaf 16 jaar mag men trouwens ook deelnemen aan de volksraadpleging. Belangrijk is nog dat het niet om een referendum gaat. De resultaten van de raadpleging zijn immers niet bindend en de gemeente mag er dus van afwijken.

Donderdag leest u hier nog een reactie van Groen!Oud-Turnhout op de oproep van Marcel Hendrickx, die ons door omstandigheden pas later bereikt heeft en die we u niet willen onthouden.

Het artikel uit het gemeentedecreet:

Art. 297
§1. Twee of meer gemeenten kunnen een gezamenlijk voorstel tot samenvoeging indienen bij de Vlaamse Regering die het als ontwerp van decreet kan indienen bij het Vlaams Parlement.

§2. Als een gemeente of een gedeelte van een gemeente met een andere gemeente samengevoegd wordt verklaard, worden de gemeenschappelijke belangen in onderlinge overeenstemming geregeld door de gemeenteraden in kwestie.

Bij onenigheid tussen de gemeenteraden wordt het geschil door de Raad van State beslecht.

Als er geschillen ontstaan over rechten die voortvloeien uit titels of bezit, worden de gemeenten echter naar de hoven en rechtbanken verwezen.

§3. Als de toevoeging van een gemeente of van een gedeelte van een gemeente tot gevolg heeft dat het aantal raadsleden moet worden vermeerderd in de gemeente waarmee ze wordt verenigd, dan gelast de Vlaamse Regering dat de kiezers uit de samengevoegde gemeente worden bijeengeroepen. De Vlaamse Regering regelt alles wat de eerste verkiezing betreft en bepaalt de datum van de eerste vernieuwing van de gemeenteraad in overeenstemming met de gewone vernieuwingen, voorgeschreven door de Gemeentekieswet.

§4. Dit artikel is niet van toepassing op de gemeenten, bedoeld in artikel 7 van de wetten op het gebruik van de talen in bestuurszaken en de gemeente Voeren.

rubriek nieuws 

Gerelateerde artikels:

  • Geen gerelateerde artikels

    • Reacties